Die Bindung Isaaks (Akeda)

§A 12
Genesis

Die Bindung Isaaks (Akeda)

Gen 22,1–19LXX Γένεσις 22,1–19

Hebrew (Masoretic Text)

²²·¹ וַיְהִי אַחַר הַדְּבָרִים הָאֵלֶּה וְהָאֱלֹהִים נִסָּה אֶת־אַבְרָהָם וַיֹּאמֶר אֵלָיו אַבְרָהָם וַיֹּאמֶר הִנֵּנִי׃
² וַיֹּאמֶר קַח־נָא אֶת־בִּנְךָ אֶת־יְחִידְךָ אֲשֶׁר־אָהַבְתָּ אֶת־יִצְחָק וְלֶךְ־לְךָ אֶל־אֶרֶץ הַמֹּרִיָּה וְהַעֲלֵהוּ שָׁם לְעֹלָה עַל אַחַד הֶהָרִים אֲשֶׁר אֹמַר אֵלֶיךָ׃
[…]
⁷ וַיֹּאמֶר יִצְחָק אֶל־אַבְרָהָם אָבִיו וַיֹּאמֶר אָבִי וַיֹּאמֶר הִנֶּנִּי בְנִי וַיֹּאמֶר הִנֵּה הָאֵשׁ וְהָעֵצִים וְאַיֵּה הַשֶּׂה לְעֹלָה׃
⁸ וַיֹּאמֶר אַבְרָהָם אֱלֹהִים יִרְאֶה־לּוֹ הַשֶּׂה לְעֹלָה בְּנִי וַיֵּלְכוּ שְׁנֵיהֶם יַחְדָּו׃
[…]
¹¹ וַיִּקְרָא אֵלָיו מַלְאַךְ יְהוָה מִן־הַשָּׁמַיִם וַיֹּאמֶר אַבְרָהָם אַבְרָהָם וַיֹּאמֶר הִנֵּנִי׃
¹² וַיֹּאמֶר אַל־תִּשְׁלַח יָדְךָ אֶל־הַנַּעַר וְאַל־תַּעַשׂ לוֹ מְאוּמָה כִּי עַתָּה יָדַעְתִּי כִּי־יְרֵא אֱלֹהִים אַתָּה וְלֹא חָשַׂכְתָּ אֶת־בִּנְךָ אֶת־יְחִידְךָ מִמֶּנִּי׃
¹³ וַיִּשָּׂא אַבְרָהָם אֶת־עֵינָיו וַיַּרְא וְהִנֵּה־אַיִל אַחַר נֶאֱחַז בַּסְּבַךְ בְּקַרְנָיו וַיֵּלֶךְ אַבְרָהָם וַיִּקַּח אֶת־הָאַיִל וַיַּעֲלֵהוּ לְעֹלָה תַּחַת בְּנוֹ׃
¹⁴ וַיִּקְרָא אַבְרָהָם שֵׁם־הַמָּקוֹם הַהוּא יְהוָה יִרְאֶה אֲשֶׁר יֵאָמֵר הַיּוֹם בְּהַר יְהוָה יֵרָאֶה׃
[…]
¹⁸ וְהִתְבָּרֲכוּ בְזַרְעֲךָ כֹּל גּוֹיֵי הָאָרֶץ עֵקֶב אֲשֶׁר שָׁמַעְתָּ בְּקֹלִי׃

Septuagint

Rahlfs
²²·¹ Καὶ ἐγένετο μετὰ τὰ ῥήματα ταῦτα ὁ θεὸς ἐπείραζεν τὸν Αβρααμ καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Αβρααμ, Αβρααμ· ὁ δὲ εἶπεν Ἰδοὺ ἐγώ.
² καὶ εἶπεν Λαβὲ τὸν υἱόν σου τὸν ἀγαπητόν, ὃν ἠγάπησας, τὸν Ισαακ, καὶ πορεύθητι εἰς τὴν γῆν τὴν ὑψηλὴν καὶ ἀνένεγκον αὐτὸν ἐκεῖ εἰς ὁλοκάρπωσιν ἐφ' ἓν τῶν ὀρέων, ὧν ἄν σοι εἴπω.
[…]
⁷ εἶπεν δὲ Ισαακ πρὸς Αβρααμ τὸν πατέρα αὐτοῦ εἴπας Πάτερ. ὁ δὲ εἶπεν Τί ἐστιν, τέκνον; λέγων Ἰδοὺ τὸ πῦρ καὶ τὰ ξύλα· ποῦ ἐστιν τὸ πρόβατον τὸ εἰς ὁλοκάρπωσιν;
⁸ εἶπεν δὲ Αβρααμ Ὁ θεὸς ὄψεται ἑαυτῷ πρόβατον εἰς ὁλοκάρπωσιν, τέκνον. πορευθέντες δὲ ἀμφότεροι ἅμα
[…]
¹¹ καὶ ἐκάλεσεν αὐτὸν ἄγγελος κυρίου ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ εἶπεν αὐτῷ Αβρααμ, Αβρααμ. ὁ δὲ εἶπεν Ἰδοὺ ἐγώ.
¹² καὶ εἶπεν Μὴ ἐπιβάλῃς τὴν χεῖρά σου ἐπὶ τὸ παιδάριον μηδὲ ποιήσῃς αὐτῷ μηδέν· νῦν γὰρ ἔγνων ὅτι φοβῇ τὸν θεὸν σὺ καὶ οὐκ ἐφείσω τοῦ υἱοῦ σου τοῦ ἀγαπητοῦ δι' ἐμέ.
¹³ καὶ ἀναβλέψας Αβρααμ τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ εἶδεν, καὶ ἰδοὺ κριὸς εἷς κατεχόμενος ἐν φυτῷ σαβεκ τῶν κεράτων· καὶ ἐπορεύθη Αβρααμ καὶ ἔλαβεν τὸν κριὸν καὶ ἀνήνεγκεν αὐτὸν εἰς ὁλοκάρπωσιν ἀντὶ Ισαακ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ.
¹⁴ καὶ ἐκάλεσεν Αβρααμ τὸ ὄνομα τοῦ τόπου ἐκείνου Κύριος εἶδεν, ἵνα εἴπωσιν σήμερον Ἐν τῷ ὄρει κύριος ὤφθη.
[…]
¹⁸ καὶ ἐνευλογηθήσονται ἐν τῷ σπέρματί σου πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς, ἀνθ' ὧν ὑπήκουσας τῆς ἐμῆς φωνῆς.
Göttingen
²²·¹ Καὶ ἐγένετο μετὰ τὰ ῥήματα ταῦτα ὁ θεὸς ἐπείραζεν τὸν Αβρααμ καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Αβρααμ, Αβρααμ ὁ δὲ εἶπεν Ἰδοὺ ἐγώ.
² καὶ εἶπεν Λαβὲ τὸν υἱόν σου τὸν ἀγαπητόν, ὃν ἠγάπησας, τὸν Ισαακ, καὶ πορεύθητι εἰς τὴν γῆν τὴν ὑψηλὴν καὶ ἀνένεγκον αὐτὸν ἐκεῖ εἰς ὁλοκάρπωσιν ἐφ' ἓν τῶν ὀρέων, ὧν ἄν σοι εἴπω.
¹³ καὶ ἀναβλέψας Αβρααμ τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ εἶδεν, καὶ ἰδοὺ κριὸς εἷς κατεχόμενος ἐν φυτῷ σαβεκ τῶν κεράτων.
(Wevers Gen 1974, krit. App. fuer V. 2 `τὴν ὑψηλὴν` mit Varianten Μωρια / Αμωρια — siehe APP)

Translations

Elberfelder (rev. 2006)
²²·¹ Und es geschah nach diesen Dingen, daß Gott den Abraham versuchte; und er sprach zu ihm: Abraham! Und er sprach: Hier bin ich.
² Und er sprach: Nimm doch deinen Sohn, deinen einzigen, den du liebhast, den Isaak, und ziehe hin in das Land Morija, und opfere ihn dort als Brandopfer auf einem der Berge, den ich dir nennen werde.
[…]
⁷ Und Isaak sprach zu seinem Vater Abraham und sagte: Mein Vater! Und er sprach: Hier bin ich, mein Sohn. Und er sprach: Siehe, das Feuer und das Holz; wo aber ist das Schaf zum Brandopfer?
⁸ Und Abraham sprach: Gott wird sich das Schaf zum Brandopfer ersehen, mein Sohn. Und sie gingen beide miteinander.
[…]
¹¹ Da rief ihm der Engel des HERRN vom Himmel her zu und sprach: Abraham, Abraham! Und er sprach: Hier bin ich.
¹² Und er sprach: Strecke deine Hand nicht aus nach dem Knaben und tue ihm gar nichts! Denn nun habe ich erkannt, daß du Gott fuerchtest und mir deinen Sohn, deinen einzigen, nicht vorenthalten hast.
¹³ Und Abraham erhob seine Augen und sah, und siehe, ein Widder war hinter ihm im Dickicht festgehalten an seinen Hoernern; und Abraham ging hin und nahm den Widder und opferte ihn als Brandopfer an seines Sohnes Statt.
¹⁴ Und Abraham gab diesem Ort den Namen: Der HERR wird ersehen; daher heute gesagt wird: Auf dem Berge des HERRN wird ersehen werden.
[…]
¹⁸ Und in deinem Samen werden sich segnen alle Nationen der Erde dafuer, daß du meiner Stimme gehorcht hast.
NASB
²²·¹ Now it came about after these things, that God tested Abraham, and said to him, "Abraham!" And he said, "Here I am."
² He said, "Take now your son, your only son, whom you love, Isaac, and go to the land of Moriah, and offer him there as a burnt offering on one of the mountains of which I will tell you."
[…]
⁷ Isaac spoke to Abraham his father and said, "My father!" And he said, "Here I am, my son." And he said, "Behold, the fire and the wood, but where is the lamb for the burnt offering?"
⁸ Abraham said, "God will provide for Himself the lamb for the burnt offering, my son." So the two of them walked on together.
[…]
¹¹ But the angel of the LORD called to him from heaven and said, "Abraham, Abraham!" And he said, "Here I am."
¹² He said, "Do not stretch out your hand against the lad, and do nothing to him; for now I know that you fear God, since you have not withheld your son, your only son, from Me."
¹³ Then Abraham raised his eyes and looked, and behold, behind him a ram caught in the thicket by his horns; and Abraham went and took the ram and offered him up for a burnt offering in the place of his son.
¹⁴ Abraham called the name of that place The LORD Will Provide, as it is said to this day, "In the mount of the LORD it will be provided."
[…]
¹⁸ "In your seed all the nations of the earth shall be blessed, because you have obeyed My voice."

§A 12 — die **Akeda** (עֲקֵדָה «Bindung») — ist die theologisch dichteste Stelle des Pentateuch und Knotenpunkt dreier Auslegungs-Traditionen: christlicher Vater-Sohn-Typologie, juedischer Suehne-Theologie, philosophischer Glaubens-Reflexion. Drei klassische theologische Achsen: 1. **Christologische Typologie (patristisch)** — Isaak traegt das Holz wie Christus das Kreuz (V. 6); LXX `ho agapetos` «der geliebte Sohn» (V. 2) klingt in der Synoptiker-Taufe und Verklaerung wieder (Mk 1,11; 9,7; Mt 3,17; 17,5; Lk 3,22; 9,35); der Widder im Dickicht ist Christus mit Dornenkrone (V. 13); Berg Morija = Tempelberg (2Chr 3,1) = Golgota. Origenes Hom. in Gen. VIII; Justin Dial. 86.89; Tertullian Adv. Iud. 10; Augustin De civ. Dei XVI,32; Hieronymus QHG. 2. **Akeda-Suehne (juedisch)** — Bereshit Rabba 55-57, Targum Pseudo-Jonathan, Yom-Kippur-Liturgie: die Akeda hat **ewige Suehne-Kraft** fuer alle Generationen Israels. Die Asche des Widders liegt vor Gottes Thron, wenn Israel suendigt, sieht Gott die Akeda und vergibt. Isaak ist im Targum 37 Jahre alt, bittet selbst um seine Bindung, ist Mit-Akteur, nicht passives Opfer. 3. **Philosophische Glaubens-Reflexion (modern)** — Soeren Kierkegaards «Furcht und Zittern» (1843): Abraham als «Ritter des Glaubens», die «teleologische Suspension des Ethischen» — der Glaube ist hoeher als die Sittlichkeit, und das macht Abraham zum Ungeheuer fuer die Vernunft und zum Helden fuer den Glauben. Erich Auerbachs «Mimesis»: Akeda als Paradigma der biblischen Erzaehlweise — fragmentarisch, hintergruendig, deutungsbeduerftig. NT-Echos zentral: - **Heb 11,17-19** — Akeda als Glaubens-Beispiel par excellence; Abraham «opferte den Isaak ... gerechnet, dass Gott auch aus Toten zu erwecken vermoege, woher er ihn auch im Gleichnis erhalten habe». Erste explizite Akeda-Auferstehungs-Lekture. - **Jak 2,21-23** — Akeda als Glaubens-Werke-Beweis; Abraham «wurde aus Werken gerechtfertigt, als er seinen Sohn Isaak auf dem Altar opferte»; Glaube «wurde in den Werken vollkommen». - **Roem 4,16-22** — Paulus liest die Akeda zusammen mit der Verheissungs-Erfuellung Gen 15,6 («Abraham glaubte Gott, und es wurde ihm zur Gerechtigkeit gerechnet»); paulinische Glaube-Werke-Dialektik mit Jak in Spannung. - **Roem 8,32** — paulinische Akeda-Anspielung: «der seinen eigenen Sohn nicht verschont hat (`ouk epheisato`), sondern ihn fuer uns alle dahingegeben hat» — direkte Ruecknahme von LXX Gen 22,12 `ouk epheiso tou hyiou sou` («du hast deinen Sohn nicht verschont»). Paulus stellt die Vater-Liebe Gottes der Vater-Liebe Abrahams gegenueber: was Abraham bereit war zu tun, hat Gott wirklich getan. - **Joh 1,29; 1,36** — Johannes der Taeufer `ide ho amnos tou theou` («siehe das Lamm Gottes») als Erfuellung von Gen 22,8 («Gott wird sich das Schaf ersehen»). - **Gal 3,16** — Paulus liest Gen 22,18 `be-zarʿacha` / `en to spermati sou` («in deinem Samen werden gesegnet werden alle Voelker») christologisch auf Christus: Singular «Same» = Christus, nicht Plural «Nachkommen».