Kain und Abel

§A 4
Genesis

Kain und Abel

Gen 4,1–16LXX Γένεσις 4,1–16

Εβραϊκό (Μασοριτικό κείμενο)

¹ וְהָ֣אָדָ֔ם יָדַ֖ע אֶת־חַוָּ֣ה אִשְׁתּ֑וֹ וַתַּ֙הַר֙ וַתֵּ֣לֶד אֶת־קַ֔יִן וַתֹּ֕אמֶר קָנִ֥יתִי אִ֖ישׁ אֶת־יְהוָֽה׃
[…]
³ וַֽיְהִ֖י מִקֵּ֣ץ יָמִ֑ים וַיָּבֵ֨א קַ֜יִן מִפְּרִ֧י הָֽאֲדָמָ֛ה מִנְחָ֖ה לַֽיהוָֽה׃
⁴ וְהֶ֨בֶל הֵבִ֥יא גַם־ה֛וּא מִבְּכֹר֥וֹת צֹאנ֖וֹ וּמֵֽחֶלְבֵהֶ֑ן וַיִּ֣שַׁע יְהוָ֔ה אֶל־הֶ֖בֶל וְאֶל־מִנְחָתֽוֹ׃
⁵ וְאֶל־קַ֥יִן וְאֶל־מִנְחָת֖וֹ לֹ֣א שָׁעָ֑ה וַיִּ֤חַר לְקַ֙יִן֙ מְאֹ֔ד וַֽיִּפְּל֖וּ פָּנָֽיו׃
[…]
⁷ הֲל֤וֹא אִם־תֵּיטִיב֙ שְׂאֵ֔ת וְאִם֙ לֹ֣א תֵיטִ֔יב לַפֶּ֖תַח חַטָּ֣את רֹבֵ֑ץ וְאֵלֶ֙יךָ֙ תְּשׁ֣וּקָת֔וֹ וְאַתָּ֖ה תִּמְשָׁל־בּֽוֹ׃
⁸ וַיֹּ֥אמֶר קַ֖יִן אֶל־הֶ֣בֶל אָחִ֑יו וַֽיְהִי֙ בִּהְיוֹתָ֣ם בַּשָּׂדֶ֔ה וַיָּ֥קָם קַ֛יִן אֶל־הֶ֥בֶל אָחִ֖יו וַיַּהַרְגֵֽהוּ׃
[…]
¹³ וַיֹּ֥אמֶר קַ֖יִן אֶל־יְהוָ֑ה גָּד֥וֹל עֲוֺנִ֖י מִנְּשֹֽׂא׃
[…]
¹⁵ וַיֹּ֧אמֶר ל֣וֹ יְהוָ֗ה לָכֵן֙ כָּל־הֹרֵ֣ג קַ֔יִן שִׁבְעָתַ֖יִם יֻקָּ֑ם וַיָּ֨שֶׂם יְהוָ֤ה לְקַ֙יִן֙ א֔וֹת לְבִלְתִּ֥י הַכּוֹת־אֹת֖וֹ כָּל־מֹצְאֽוֹ׃
¹⁶ וַיֵּ֥צֵא קַ֖יִן מִלִּפְנֵ֣י יְהוָ֑ה וַיֵּ֖שֶׁב בְּאֶֽרֶץ־נ֖וֹד קִדְמַת־עֵֽדֶן׃

Ἑβδομήκοντα

Rahlfs
¹ Αδαμ δὲ ἔγνω Ευαν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ συλλαβοῦσα ἔτεκεν τὸν Καιν καὶ εἶπεν Ἐκτησάμην ἄνθρωπον διὰ τοῦ θεοῦ.
[…]
³ καὶ ἐγένετο μεθ᾽ ἡμέρας ἤνεγκεν Καιν ἀπὸ τῶν καρπῶν τῆς γῆς θυσίαν τῷ κυρίῳ,
⁴ καὶ Αβελ ἤνεγκεν καὶ αὐτὸς ἀπὸ τῶν πρωτοτόκων τῶν προβάτων αὐτοῦ καὶ ἀπὸ τῶν στεάτων αὐτῶν. καὶ ἐπεῖδεν ὁ θεὸς ἐπὶ Αβελ καὶ ἐπὶ τοῖς δώροις αὐτοῦ,
⁵ ἐπὶ δὲ Καιν καὶ ἐπὶ ταῖς θυσίαις αὐτοῦ οὐ προσέσχεν. καὶ ἐλύπησεν τὸν Καιν λίαν, καὶ συνέπεσεν τῷ προσώπῳ.
[…]
⁷ οὐκ, ἐὰν ὀρθῶς προσενέγκῃς, ὀρθῶς δὲ μὴ διέλῃς, ἥμαρτες; ἡσύχασον· πρὸς σὲ ἡ ἀποστροφὴ αὐτοῦ, καὶ σὺ ἄρξεις αὐτοῦ.
⁸ καὶ εἶπεν Καιν πρὸς Αβελ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ Διέλθωμεν εἰς τὸ πεδίον. καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εἶναι αὐτοὺς ἐν τῷ πεδίῳ καὶ ἀνέστη Καιν ἐπὶ Αβελ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ καὶ ἀπέκτεινεν αὐτόν.
[…]
¹³ καὶ εἶπεν Καιν πρὸς τὸν κύριον Μείζων ἡ αἰτία μου τοῦ ἀφεθῆναί με·
[…]
¹⁵ καὶ εἶπεν αὐτῷ κύριος ὁ θεός Οὐχ οὕτως· πᾶς ὁ ἀποκτείνας Καιν ἑπτὰ ἐκδικούμενα παραλύσει. καὶ ἔθετο κύριος ὁ θεὸς σημεῖον τῷ Καιν τοῦ μὴ ἀνελεῖν αὐτὸν πάντα τὸν εὑρίσκοντα αὐτόν.
¹⁶ ἐξῆλθεν δὲ Καιν ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ καὶ ᾤκησεν ἐν γῇ Ναιδ κατέναντι Εδεμ.
Göttingen
⁸ καὶ εἶπεν Καιν πρὸς Αβελ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ Διέλθωμεν εἰς τὸ πεδίον. καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εἶναι αὐτοὺς ἐν τῷ πεδίῳ καὶ ἀνέστη Καιν ἐπὶ Αβελ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ καὶ ἀπέκτεινεν αὐτόν.
[…]
¹³ καὶ εἶπεν Καιν πρὸς τὸν κύριον Μείζων ἡ αἰτία μου τοῦ ἀφεθῆναί με·

Μεταφράσεις

Elberfelder (αναθ. 2006)
¹ Und der Mensch erkannte Eva, seine Frau, und sie wurde schwanger und gebar Kain; und sie sprach: Ich habe einen Mann hervorgebracht mit dem HERRN.
[…]
³ Und es geschah nach Verlauf einer Zeit, da brachte Kain dem HERRN eine Opfergabe von der Frucht des Erdbodens;
⁴ und Abel, auch er brachte dar von den Erstlingen seiner Herde und von ihrem Fett. Und der HERR blickte auf Abel und auf seine Opfergabe;
⁵ aber auf Kain und auf seine Opfergabe blickte er nicht. Da entbrannte Kain ein gewaltiger Zorn, und sein Angesicht senkte sich.
[…]
⁷ Ist es nicht so, daß, wenn du recht tust, Erhebung ist? Und wenn du nicht recht tust, lagert die Suende vor der Tuer. Und nach dir wird ihr Verlangen sein, du aber sollst ueber sie herrschen.
⁸ Und Kain sprach zu Abel, seinem Bruder. Und es geschah, als sie auf dem Feld waren, da erhob sich Kain gegen Abel, seinen Bruder, und erschlug ihn.
[…]
¹³ Da sprach Kain zum HERRN: Meine Strafe ist zu groß, um sie zu tragen.
[…]
¹⁵ Und der HERR sprach zu ihm: Nicht so! Jeder, der Kain erschlaegt — siebenfach soll es geraecht werden. Und der HERR machte an Kain ein Zeichen, damit ihn nicht erschluege, wer immer ihn faende.
¹⁶ Und Kain ging weg vom Angesicht des HERRN und wohnte im Land Nod, östlich von Eden.
NASB
¹ Now the man had relations with his wife Eve, and she conceived and gave birth to Cain, and she said, "I have gotten a manchild with the help of the LORD."
[…]
³ So it came about in the course of time that Cain brought an offering to the LORD of the fruit of the ground.
⁴ Abel, on his part also brought of the firstlings of his flock and of their fat portions. And the LORD had regard for Abel and for his offering;
⁵ but for Cain and for his offering He had no regard. So Cain became very angry and his countenance fell.
[…]
⁷ "If you do well, will not your countenance be lifted up? And if you do not do well, sin is crouching at the door; and its desire is for you, but you must master it."
⁸ Cain told Abel his brother. And it came about when they were in the field, that Cain rose up against Abel his brother and killed him.
[…]
¹³ Cain said to the LORD, "My punishment is too great to bear!"
[…]
¹⁵ So the LORD said to him, "Therefore whoever kills Cain, vengeance will be taken on him sevenfold." And the LORD appointed a sign for Cain, so that no one finding him would slay him.
¹⁶ Then Cain went out from the presence of the LORD, and settled in the land of Nod, east of Eden.

§A 4 setzt die J-Erzaehlung von §A 3 fort — die Suendenfalls-Geschichte wird konkret im ersten Brudermord. Die Generation nach Adam und Eva ist nicht von der Schuld gereinigt, sondern wiederholt und steigert sie. Textkritisch ist V. 8 die beruehmteste Stelle: die MT-Aposiopese („und Kain sprach zu Abel, seinem Bruder. — und es geschah, als sie auf dem Feld waren …") wird in allen alten Versionen (SamP, LXX, V, Pesch, T-Jonathan) durch die direkte Rede „Lass uns aufs Feld gehen" gefuellt. Hendel und BHQ argumentieren fuer die laengere Vorlage; MT als spaete Apokope homoioteleutischer Natur. Echo-Stelle zu Gen 3,16: die Formel `teshuqato` (V. 7) wiederholt die Frau-Mann-Beziehung der Genesis 3 — die Suende wird hier zur „herrschen wollenden Frau" personifiziert; Kain soll sie beherrschen wie der Mann die Frau (in der spaeten redaktionellen Lesart der J/P-Texte). Echos in 1Joh 3,12 (Kain als Praefigur des Boesen), Hebr 11,4 (Abels Glaube und Opfer), Hebr 12,24 (Blut Abels als typologisches Pendant zu Christi Blut), Mt 23,35 ‖ Lk 11,51 (Abel als „erster Gerechter").