—
Geburt Johannes des Täufers
§N 5
Lk-Vorgeschichten — Geburt, Beschneidung, Namensgebung des Täufers; Loesung der Stummheit des Zacharias mit dem **Benedictus**-Hymnus (Lk 1,68-79). Klassisches Lauds-Cantium der westlichen Kirche; eine der drei grossen Lk-Hymnen mit Magnificat (§N 4) und Nunc Dimittis (§N 14). Sondergut Lk.
Greek (NA28/SQE15) 4 columns
—
⁵⁷Τῇ δὲ Ἐλισάβετ ἐπλήσθη ὁ χρόνος τοῦ τεκεῖν αὐτήν, καὶ ἐγέννησεν υἱόν.
⁵⁸καὶ ἤκουσαν οἱ περίοικοι καὶ οἱ συγγενεῖς αὐτῆς ὅτι ἐμεγάλυνεν κύριος τὸ ἔλεος αὐτοῦ μετ᾽ αὐτῆς, καὶ συνέχαιρον αὐτῇ.
[…]
⁶⁰καὶ ἀποκριθεῖσα ἡ μήτηρ αὐτοῦ εἶπεν· οὐχί, ἀλλὰ κληθήσεται Ἰωάννης.
[…]
⁶³καὶ αἰτήσας πινακίδιον ἔγραψεν λέγων· Ἰωάννης ἐστὶν ὄνομα αὐτοῦ. καὶ ἐθαύμασαν πάντες.
⁶⁴ἀνεῴχθη δὲ τὸ στόμα αὐτοῦ παραχρῆμα καὶ ἡ γλῶσσα αὐτοῦ, καὶ ἐλάλει εὐλογῶν τὸν θεόν.
[…]
⁶⁷Καὶ Ζαχαρίας ὁ πατὴρ αὐτοῦ ἐπλήσθη πνεύματος ἁγίου καὶ ἐπροφήτευσεν λέγων·
⁶⁸Εὐλογητὸς κύριος ὁ θεὸς τοῦ Ἰσραήλ, ὅτι ἐπεσκέψατο καὶ ἐποίησεν λύτρωσιν τῷ λαῷ αὐτοῦ,
⁶⁹καὶ ἤγειρεν κέρας σωτηρίας ἡμῖν ἐν οἴκῳ Δαυὶδ παιδὸς αὐτοῦ,
⁷⁰καθὼς ἐλάλησεν διὰ στόματος τῶν ἁγίων ἀπ᾽ αἰῶνος προφητῶν αὐτοῦ,
⁷¹σωτηρίαν ἐξ ἐχθρῶν ἡμῶν καὶ ἐκ χειρὸς πάντων τῶν μισούντων ἡμᾶς,
⁷²ποιῆσαι ἔλεος μετὰ τῶν πατέρων ἡμῶν καὶ μνησθῆναι διαθήκης ἁγίας αὐτοῦ,
⁷³ὅρκον ὃν ὤμοσεν πρὸς Ἀβραὰμ τὸν πατέρα ἡμῶν, τοῦ δοῦναι ἡμῖν
⁷⁴ἀφόβως ἐκ χειρὸς ἐχθρῶν ῥυσθέντας λατρεύειν αὐτῷ
⁷⁵ἐν ὁσιότητι καὶ δικαιοσύνῃ ἐνώπιον αὐτοῦ πάσαις ταῖς ἡμέραις ἡμῶν.
⁷⁶Καὶ σὺ δέ, παιδίον, προφήτης ὑψίστου κληθήσῃ· προπορεύσῃ γὰρ ἐνώπιον κυρίου ἑτοιμάσαι ὁδοὺς αὐτοῦ,
⁷⁷τοῦ δοῦναι γνῶσιν σωτηρίας τῷ λαῷ αὐτοῦ ἐν ἀφέσει ἁμαρτιῶν αὐτῶν,
⁷⁸διὰ σπλάγχνα ἐλέους θεοῦ ἡμῶν, ἐν οἷς ἐπισκέψεται ἡμᾶς ἀνατολὴ ἐξ ὕψους,
⁷⁹ἐπιφᾶναι τοῖς ἐν σκότει καὶ σκιᾷ θανάτου καθημένοις, τοῦ κατευθῦναι τοὺς πόδας ἡμῶν εἰς ὁδὸν εἰρήνης.
⁸⁰Τὸ δὲ παιδίον ηὔξανεν καὶ ἐκραταιοῦτο πνεύματι, καὶ ἦν ἐν ταῖς ἐρήμοις ἕως ἡμέρας ἀναδείξεως αὐτοῦ πρὸς τὸν Ἰσραήλ.
—
Pericope Witnesses 26
Critical commentaries 7
- Heinz Schuermann, Das Lukasevangelium (HThK III/1) (1969), 87–106 — Klassische Auslegung — Benedictus als juedisch-christlicher Hymnus mit zweiteiliger Struktur (V. 68-75 Heils-Geschichte / V. 76-79 Tauefer-Verheissung), wahrscheinlich zwei verschiedene Vorlagen redaktionell verbunden.
- Joseph A. Fitzmyer, The Gospel According to Luke I-IX (Anchor Bible 28) (1981), 369–390 — Detaillierte Diskussion der Hymnen-Schichten und der textkritischen Variante in V. 78 (`anatole episkepsetai` vs `episkepsetai`).
- I. Howard Marshall, The Gospel of Luke (NIGTC) (1978), 86–95
- Michael Wolter, Das Lukasevangelium (HNT 5) (2008), 118–134
- Stephen Farris, The Hymns of Luke's Infancy Narratives (JSNT Sup 9, 1985) — Maßgebliche Mono-Studie zum Lk-Hymnen-Zyklus (Magnificat / Benedictus / Nunc Dimittis); ausfuehrliche Strukturanalyse des Benedictus.
- Raymond E. Brown, The Birth of the Messiah (ABRL) (1977 (rev. 1993)), 367–392 — Klassische Mono-Studie zu Mt 1–2 + Lk 1–2; Benedictus als Pendant zum Magnificat in der Lk-Doppelstruktur.
- Daniel Marguerat, Le Cantique de Zacharie (RHPR 67 (1987), 25–43) — Article zur literarischen Funktion des Benedictus als Lk-Theologie-Programm — Verbindung von Heilsgeschichte (Davidischer Sproessling, Vaeter-Bund) und Tauefer-Christologie.
Catenae 5
- Catena in Lucam (Cramer) (vol. II, p. 67–95, ad Lk 1,57-80) — Origenes, Cyrill v. Alexandrien, Theophylakt — patristische Auslegungen zur Namensgebung (gegen die familiaere Tradition), zur Loesung der Stummheit, und zum Benedictus als prophetischer Hymnus.
- Catena Aurea (Thomas v. Aquin) (ad Lk 1,57-80)
- Beda Venerabilis, In Lucae Evangelium Expositio (CCSL 120, ad loc.) — Beda als wichtige fruehmittelalterliche lateinische Quelle fuer die Liturgie-Verwendung des Benedictus in den Lauds (Mette).
- Ambrosius, Expositio Evangelii secundum Lucam (CCSL 14, II,28-39) — Ambrosius diskutiert das Benedictus mit besonderem Fokus auf V. 78 `anatole ex hypsous` (Christus als aufgehende Sonne, klassische Zacharias-Christologie).
- Hieronymus, Tractatus in Lucam (ad Lk 1,68ff)
Exegetical commentaries 4
- Francois Bovon, Das Evangelium nach Lukas (EKK III/1) (1989), 106–124
- John Nolland, Luke 1–9:20 (WBC 35a) (1989), 82–100
- Darrell L. Bock, Luke, Volume 1: 1:1–9:50 (BECNT) (1994), 171–197
- Joel B. Green, The Gospel of Luke (NICNT) (1997), 129–155
Lk-Vorgeschichten — Geburt, Beschneidung, Namensgebung des Täufers; Loesung der Stummheit des Zacharias mit dem **Benedictus**-Hymnus (Lk 1,68-79). Klassisches Lauds-Cantium der westlichen Kirche; eine der drei grossen Lk-Hymnen mit Magnificat (§N 4) und Nunc Dimittis (§N 14). Sondergut Lk.